Jak rozwija się QGIS?
Jak to się dzieje, że profesjonalne oprogramowanie, jakim jest QGIS, dostępne jest za darmo, regularnie pojawiają się nowe wersje z udoskonalonymi funkcjonalnościami. Kto to finansuje? Kto ma decydujący głos w tematach związanych z QGIS? Zapraszam do opowieści.
Początki
Wszystko zaczęło się w 2002 roku na Alasce gdzie mieszkał i pracował geolog, programista Gary Sherman (zajrzyjcie na jego blog: Spatial Galaxy i przeczytajcie wywiad). Gary potrzebował przeglądarki do danych przestrzennych z bazy Postgresql+PostGIS na komputer z systemem operacyjnym Linux. Szybka analiza dostępnych wtedy rozwiązań wykazała, że nie ma rozwiązania, które spełniałoby wszystkie potrzeby.
Gary napisał więc prostą przeglądarkę stawiając od razu na dostępność na wielu platformach. Tak powstała pierwsza wersja Quantum GIS, jak początkowo nazywał się QGIS. Kod został opublikowany na otwartej licencji i szybko wokół projektu zaczęli się pojawiać inni programiści, którzy zaczęli dodawać funkcjonalności, które dla takiej przeglądarki były potrzebne.
Projekt od początku był zarządzany bardzo demokratycznie i transparentnie, co przyciągało twórców i użytkowników, którzy woleli QGIS niż ówcześnie bardziej znane oprogramowania (uDig, Open Jump czy gvSIG).
QGIS obecnie
Obecnie QGIS ma setki tysięcy użytkowników na całym świecie, a jego rozwój jest koordynowany przez organizację/stowarzyszenie QGIS.ORG, której statut określa “kto jest kim”. Wszystko jest dokładnie opisane na stronie QGIS.org w zakładce Project Organisation
Wszelkie decyzje (od nazw kolejnych wersji QGIS przez setki decyzji związanych z technikaliami po decyzje związane z wydatkowaniem budżetu) są podejmowane bardzo transparentnie, na publicznych spotkaniach online lub podczas dyskusji na listach mailingowych przez uprawnione do tego organy.
Istotną częścią procesu decyzyjnego są grupy krajowe (grupy nieformalne lub stowarzyszenia takie jak QGIS Polska, istnieją w 40 krajach na całym świecie)
Budżet QGIS
Skoro oprogramowanie jest dostępne za darmo, to czy ci wszyscy ludzie pracują za darmo? I tak i nie. Większość osób najbardziej zaangażowanych w rozwój QGIS pracuje w firmach i instytucjach, które żyją z QGIS (robią szkolenia, dodatki, rozwijają narzędzia na zlecenie).
QGIS.org ma swój budżet. To są niewielkie pieniądze (ok 500 tys euro w 2025 roku,)wydawane przede wszystkim na niezbędną infrastrukturę IT, poprawę błędów, których nikt nie chce poprawić w ramach wolontariatu, pisanie dokumentacji, organizację ogólnoświatowych spotkań użytkowników itp.
Skąd się biorą te pieniądze? QGIS.ORG można finansować na wiele sposobów:
- indywidualne wpłaty na cele statutowe;
- program członków wspierających (firmy i instytucje, w zamian za określone benefity (przede wszystkim wieczna chwała i wylistowanie na stronie www) zostają członkami wspierającymi;
- program certyfikacji szkoleń (20 euro z każdego certyfikatu trafia do QGIS.ORG).
Funduszami, które trudno policzyć są zlecenia od instytucji na opracowanie poszczególnych funkcjonalności, które trafiają do firm rozwijających QGIS. Po wykonaniu pracy, wyniki (wtyczki, funkcjonalności) są dostępne nie tylko dla sponsora, ale dla wszystkich użytkowników. W takim działaniu prym wiedzie Rząd Szwajcarii, który woli rozwijać rękami szwajcarskich programistów oprogramowanie, które później jest wykorzystywane przez krajowe instytucje wszystkich szczebli, niż kupować oprogramowanie za granicą.
Podsumowując, ilość pieniędzy, którymi zasilany jest projekt, podobnie jak liczbę użytkowników, trudno jest oszacować. Jak zwykle, pieniędzy zawsze jest za mało i każde wsparcie jest potrzebne. Dzięki temu QGIS będzie miał mniej błędów i będzie lepiej udokumentowany. Polecam przejrzeć listę obecnych i przeszłych “członków wspierających” i wyszukać (ctrl+f Poland) instytucje które wspierają, bądź wspierały QGIS. Niewiele ich, biorąc pod uwagę popularność QGIS w Polsce…